In Samskrutha, ‘Graama’ refers to a Village and ‘Swagraama’ generally indicates a place which one belongs to.

A sense of belongingness to a particular place is beyond a spatial point on the map. The idea of belonging to a place encompasses the association of that spatial location with a range of social relations, the climate of the place, the creative expressions, the customary practices carried over generations, and the interactions between a wide range of traditions.

In other words, one’s belonging to a place brings about the dynamic re-narration of the past, as collective memories of the people. This way of remembering the past (‘smriti’) about a place is deeply vital for people to relish the joy of being rooted.

Such rooting to a particular place (‘native’) provides us clues to our past and place where we came from. Understandingour heritage enables us to develop an awareness about ourselves and gives us a sense of personal identify. This providesan automatic sense of unity and belongingness within the community. Eventually this fills an enormous sense of pride in belonging to the native.

6ನೇ ಅಥವಾ 7ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಬಾದಾಮಿಯ ಚಾಲುಕ್ಯ ರಾಜವಂಶದ ಆರಂಭಿಕ ರಾಜರಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಮಹಾಕೂಟ ದೇವಾಲಯಗಳ ಸಮೂಹವು ದಕ್ಷಿಣ ಕಾಶಿ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಈ ಸಂಕೀರ್ಣದಲ್ಲಿ ದ್ರಾವಿಡ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿರುವ ಮಹಾಕೂಟೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ ಮತ್ತು ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ಸ್ವಾಮಿಯ ದೇವಾಲಯಗಳು ದೊಡ್ಡವು.

ಈ ದೇಗುಲದ ಒಳಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಕಲ್ಯಾಣಿಯೊಂದನ್ನು "ವಿಷ್ಣು ಪುಷ್ಕರಣಿ" ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿದ್ದು, ನೈಸರ್ಗಿಕವಾದ ನೀರಿನ ಬುಗ್ಗೆಯಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ಸದಾಕಾಲ ಶುದ್ಧ ನೀರು ತುಂಬಿರುತ್ತದೆ. ಭಕ್ತಾದಿಗಳು ಈ ಪುಷ್ಕರಣಿಯಲ್ಲಿ ಮಿಂದು ಶಿವನ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಮಾಡಿ ಧನ್ಯರಾಗುತ್ತಾರೆ.

ಈ ವಿಷ್ಣು ಪುಷ್ಕರಣಿಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಪುಟ್ಟದಾದ ಗುಡಿ ಇದ್ದು, ಅದರಲ್ಲಿ ಶಿವಲಿಂಗವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಲಿಂಗದ ಮೇಲೆ ಮುಖಗಳ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಮೂಡಿಸಿರುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿದೆ. ಇದೇ ಪಂಚಲಿಂಗೇಶ್ವರ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಖ್ಯಾತವಾಗಿದೆ.

#ನಮ್ಮೂರಶಿವ #ದಿನಕ್ಕೊಂದುಶಿವಲಿಂಗ

ಗಳಗನಾಥ ಎಂಬ ಪುಟ್ಟ ಗ್ರಾಮವು ಹಾವೇರಿ ತಾಲೂಕಿನಿಂದ 40 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿ ವರದಾ ಹಾಗೂ ತುಂಗಭದ್ರಾ ನದಿಗಳ ಸಂಗಮ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರ. ಇದು ಪ್ರಾಚೀನ ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ "ಫಲ್ಗುಣಿ" ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಗೊಂಡಿದೆ.

ಚಾಲುಕ್ಯರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 11ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ನದಿದಂಡೆಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಗಳಗೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ ಒಂದು ಸಂಕೀರ್ಣ ದೇವಾಲಯವಾಗಿದೆ. ಭವ್ಯ, ವಿಶಾಲ ಹಾಗೂ ಶಿಲ್ಪವೈಭವ ತುಂಬಿದ ಗಳಗೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ ಗರ್ಭಗೃಹ, ಅಂತರಾಳ ಹಾಗೂ ವಿಶಾಲವಾದ ನವರಂಗವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ದೇವಾಲಯದ ಗರ್ಭಗುಡಿಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಚಿತ ಲಿಂಗವೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಒಂದೂವರೆ ಅಡಿ ಎತ್ತರದ ಸಪ್ತಮಾತೃಕೆಯರ ಕೆಲವು ಮೂರ್ತಿಗಳಿದ್ದು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಇಂದ್ರಾಣಿ, ವೈಷ್ಣವಿ, ಮಾಹೇಶ್ವರಿ, ವಾರಾಹಿ ಅಲ್ಲದೆ ವಿಷ್ಣು, ಭೈರವ, ಶಿವ-ಪಾರ್ವತಿ ಅಷ್ಟಭುಜ ಕಾಳಿ ಮುಂತಾದ ಮೂರ್ತಿಗಳಿವೆ. ಅಂತರಾಳದಲ್ಲಿ ಜನಾರ್ಧನ ಹಾಗೂ ಸರಸ್ವತಿಯ ವಿಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಇರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ನವರಂಗಕ್ಕೆ ಮೂರು ಕಡೆಯಿಂದಲೂ ಪ್ರವೇಶವಿದ್ದು ,ಇದನ್ನು 4 ಬೃಹತ್ ಕಲ್ಲಿನ ಕಂಬಗಳ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸುಂದರವಾದ ನಂದಿಯ ವಿಗ್ರಹ ಸ್ಥಾಪಿತಗೊಂಡಿದೆ. ಮುಖಮಂಟಪದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಶಿಲಾಶಾಸನ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತದೆ.

ದೇಗುಲದ ಗೋಪುರ ಪಿರಮಿಡ್ ನ ರೀತಿ ಇದ್ದು ಅತ್ಯಂತ ಅದ್ಭುತವಾದ ಕುಸುರಿ ಕಲೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

#ನಮ್ಮೂರಶಿವ #ದಿನಕ್ಕೊಂದುಶಿವಲಿಂಗ

ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕಡೂರು ತಾಲೂಕಿನ ದೇವನೂರು ಗ್ರಾಮ (ಹಿಂದಿನ ಹೆಸರು ದೇವಪುರ) ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕವಾಗಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಚಿರಪರಿಚಿತ. ಅದರಲ್ಲಿಯೂ ಗಮಕವಾಚನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿರುವವರಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರೀತಿಯ ಮತ್ತು ಪರಿಚಿತವಾದ ಊರು. ಜೈಮಿನಿ ಭಾರತವನ್ನು ರಚಿಸಿದಂತಹ ಕವಿ ಲಕ್ಷ್ಮೀಶನ ಹುಟ್ಟೂರು ಈ ದೇವನೂರು ಗ್ರಾಮ. 'ಗದಗಿನ ಭಾರತ' ಎಂದೇ ಹೆಸರು ಪಡೆದ ಕರ್ನಾಟಕ ಭಾರತ ಕಥಾಮಂಜರಿಯ ಕರ್ತೃ ಕವಿ ಕುಮಾರವ್ಯಾಸನ ಹೆಸರು ಗದಗದೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತು ಶ್ರೀ ವೀರನಾರಾಯಣಸ್ವಾಮಿಯೊಂದಿಗೆ ಯಾವ ರೀತಿ ಬೆಸೆದುಕೊಂಡಿದೆಯೋ ಅದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷ್ಮೀಶನ ಹೆಸರು ಶ್ರೀಲಕ್ಷ್ಮೀಕಾಂತಸ್ವಾಮಿಯೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತು ದೇವನೂರಿನೊಂದಿಗೂ ಬೆಸೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಲಕ್ಷ್ಮೀಶ ಕವಿಯ ಮನೆಯು ಇದ್ದ ಜಾಗ, ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಲೇಖನಿ ಎಲ್ಲವೂ ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರಿನ ಜಿಲ್ಲಾ ಗ್ರಂಥಾಲಯದಲ್ಲಿ ಇಂದು ವೀಕ್ಷಣೆಗೆ ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಕವಿ ಲಕ್ಷ್ಮೀಶನು 'ಕರ್ನಾಟಕ ಚೂತವನ ಚೈತ್ರ' ಎಂದು ಬಿರುದಾಂಕಿತ. ಜೈಮಿನಿ ಭಾರತ 16ನೇ ಶತಮಾನದ ವಾರ್ಧಕ ಷಟ್ನದಿಯಲ್ಲಿ ರಚಿತವಾದ ಕೃತಿ. ಕಾವ್ಯದ ಕಥಾನಾಯಕ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣಪರಮಾತ್ಮ. ವ್ಯಾಸಮುನಿಯ ಐವರು ಶಿಷ್ಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನಾದ ಜೈಮಿನಿಯ ಸಂಸ್ಕೃತ ಕೃತಿ 'ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಾಗ' ಕೃತಿಯ ಮೂಲವಸ್ತು. ಯುದ್ಧಕ್ಕಾಗಿ ಹೊರಟ ಅರ್ಜುನ, ಹಂಸಧ್ವಜ, ತಾಮ್ರಧ್ವಜ ಪಾತ್ರಗಳು ಕವಿ ಲಕ್ಷ್ಮೀಶನ ಸ್ವತಂತ್ರ ಸೇರ್ಪಡೆ. ಕೃತಿಯಲ್ಲಿನ ವೀರ, ಶೃಂಗಾರ, ಕರುಣಾ ರಸಗಳು ಸಮಪಾಕದಲ್ಲಿ ಎರಕ ಹುಯ್ದಂದೆ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಮೂಡಿಬಂದಿವೆ. ಕೃಷ್ಣಭಕ್ತಿಯ ಅಗ್ಗಳಿಕೆಯ ಕೃತಿಯು ತನ್ನ ಕಥನಾಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಉಪಮಾ ಸಮೃದ್ಧಿಯಿಂದ ಕೂಡಿದೆ.

ಕೃತಿಯಲ್ಲಿನ ನಾದಮಯ ಮಾತುಗಾರಿಕೆಯಿಂದ ಕೃತಿಯು ಪಂಡಿತ ಮತ್ತು ಪಾಮರರ ಭೇದವಿಲ್ಲದೆ ಸರ್ವಮಾನ್ಯವೂ ಸರ್ವಗ್ರಾಹ್ಯವೂ ಆಗಿದೆ. ಶೃತಿ ಹಚ್ಚಿಟ್ಟಿರುವ ವೀಣೆಯಂತಿರುವ ಕೃತಿಯನ್ನು ಓದುವ ಪ್ರತಿ ಓದುಗನಿಗೂ ಕವಿಯು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಲೋಕದ ಧ್ರುವತಾರೆ, ಪ್ರಥಮ ಪಂಕ್ತಿಯ ಕಥನಕಾರ ಎಂಬುದು ಅರಿವಾಗದೆ ಉಳಿಯದು. ಆದುದರಿಂದಲೇ ಕೃತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಗ್ರಾಮೀಣ ಜನತೆಯಲ್ಲಿ ಈಗಲೂ ಜನಪ್ರಿಯ ಅಭಿಪ್ರಾಯವೇನೆಂದರೆ ಜೈಮಿನಿ ಭಾರತವನ್ನು ಕೇಳಿದ್ದರೆ 'ರಸಿಕ', ಓದಿದ್ದರೆ 'ವಿದ್ಯಾವಂತ', ಅರ್ಥವನ್ನು ಹೇಳಬಲ್ಲವನಾದರೆ 'ಪಂಡಿತ' ಎಂಬುದು. ಕವಿಯ ಹುಟ್ಟೂರು ದೇವನೂರು ಗ್ರಾಮವೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಮದುವೆ, ಮುಂಜಿ ಮುಂತಾದ ಶುಭ ಸಮಾರಂಭಗಳಲ್ಲಿ ಕವಿ ಲಕ್ಷ್ಮೀಶನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಾ ನೀಡುವ ಅಗ್ರ ತಾಂಬೂಲ ಸಂಪ್ರದಾಯವು ಕವಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಗ್ರಾಮಸ್ಥರು ಹೊಂದಿರುವ ಹೆಮ್ಮೆ. ಊರಿನೊಂದಿಗೆ ಕವಿಯು ಹೊಂದಿದ್ದ ತಾದಾತ್ಮಭಾವವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರವಾಸಿ ಫಲಕದಲ್ಲಿನ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಮಹಾಕವಿ ರುದ್ರಭಟ್ಟ. ಈತನ ಜೀವಿತಕಾಲ ಕ್ರಿ.ಶ. 1200. ಈತ ಹೊಯ್ಸಳ ಅರಸು ವೀರಬಲ್ಲಾಳನ ಕಾಲದವನು. ಈತ ರಚಿಸಿದ 'ಜಗನ್ನಾಥ ವಿಜಯ' ಕೃತಿ ವಿಷ್ಣು ಪುರಾಣದಂತಹ ವೈದಿಕ ಪುರಾಣವನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ಮೊದಲ ಕೃತಿ. ಕೃತಿಯು ಕೃಷ್ಣನ ಜನನದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿ ಸಾಳ್ವನನ್ನು ವಧಿಸುವವರೆಗಿನ ಕಥಾವಸ್ತುವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ರುದ್ರಭಟ್ಟ ಕವಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಪಂಡಿತ. ಇವರ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿನ ಕ್ಲಿಪ್ಪತೆಯನ್ನು 'ನಾರಿಕೇಳ ಪಾಕ'ಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಲಾಗಿದೆ. ನೋಡಲು ನನಗೆ ಸಾವಿರ ಕಣ್ಣುಗಳೇನೋ ಇದೆ. ಆದರೆ ಅವನ ಮಧುರಕಂಠ ಕೇಳಲು ಸಾವಿರ ಕಿವಿಗಳಿಲ್ಲವಲ್ಲ ಎಂದು ಮರುಗಿದನಂತೆ. ಈ ರೀತಿಯ ಸಾಹಿತ್ಯಪೂರ್ಣ ಭಾಷಾಶೈಲಿಯಿಂದ ಕವಿಯು ಅಮರನಾಗಿದ್ದಾನೆ.